Frozen shoulder: hoe lang duurt het en wat helpt?

Een frozen shoulder is een schouder die steeds stijver wordt en in het begin flink pijn doet. Het gaat meestal vanzelf over, maar dat duurt vaak één tot twee jaar. Je hoeft die tijd niet af te wachten. Bij BoddeBouman Fysiotherapie in Dokkum kun je zonder verwijzing terecht bij ons schouderteam. We kijken eerst goed wat er precies aan de hand is, want niet elke pijnlijke schouder is een frozen shoulder.

Wat is een frozen shoulder?

Om je schoudergewricht zit een kapsel, een soort stevige zak van bindweefsel. Bij een frozen shoulder raakt dat kapsel ontstoken en trekt het samen. Daardoor wordt je schouder eerst pijnlijk en daarna stijf. Je arm optillen, je jas aantrekken of je haar kammen lukt steeds minder goed. De Nederlandse naam zegt het al: bevroren schouder.

Waarom het ontstaat weten we niet precies. We weten wel bij wie het vaker voorkomt: bij vrouwen vaker dan bij mannen, meestal tussen de 40 en 65 jaar, en vaker bij mensen met diabetes of een schildklieraandoening. Meestal begint het sluipend, zonder duidelijke reden. Soms komt het na een val, een ongeluk of een operatie aan de schouder. Dan noemen we het een secundaire frozen shoulder.

Hoe herken je een frozen shoulder?

Het begint met pijn, vaak diep in de schouder en uitstralend naar de bovenarm. 's Nachts is het meestal het ergst; op de pijnlijke kant liggen lukt niet meer. Na een paar weken tot maanden merk je dat de schouder stijf wordt. Het typische kenmerk: je arm naar buiten draaien, alsof je een deur opent, gaat niet meer. Ook niet als iemand anders je arm beweegt.

Dat laatste is voor ons een belangrijk verschil met andere schouderklachten. Bij een frozen shoulder zit de beperking in het gewricht zelf. Wij kunnen dat in de praktijk goed testen.

Waarom een goede diagnose zo belangrijk is

In het begin lijkt een frozen shoulder op andere schouderklachten. Een acute slijmbeursontsteking of kalkafzetting in een pees geeft ook felle pijn en nachtelijke klachten. Maar die klachten vragen om een andere behandeling. Daarom nemen we bij twijfel een echo van de schouder. Onze schouderfysiotherapeuten doen dat zelf, tijdens de afspraak. Zo kunnen we een slijmbeursontsteking of kalk uitsluiten en weet je snel waar je aan toe bent.

Welke fases zijn er?

Een frozen shoulder verloopt in grote lijnen zo:

Eerst vooral pijn. De schouder doet zeer, ook in rust en 's nachts. Bewegen wordt langzaam minder. Deze fase duurt meestal enkele maanden.

Dan vooral stijfheid. De pijn zakt af, maar de schouder zit vast. Dit kan een half jaar tot een jaar duren.

Daarna komt de beweging terug. Langzaam, vaak over maanden. De meeste mensen kunnen uiteindelijk weer alles doen wat ze willen. Een deel houdt een klein beetje stijfheid over, meestal zonder dat het in het dagelijks leven stoort.

De fases lopen in elkaar over en verschillen per persoon. Wat voor ons telt is niet in welke fase je "hoort" te zitten, maar wat je schouder op dit moment aankan: doet hij vooral pijn, of is hij vooral stijf? Daar stemmen we de behandeling op af.

Wat helpt bij een frozen shoulder?

In de pijnlijke fase: de pijn eraf halen. Een injectie met een ontstekingsremmer in het gewricht is dan vaak de beste eerste stap. Het geeft de meeste mensen binnen enkele weken duidelijk minder pijn en betere nachtrust. Wij werken hiervoor nauw samen met de huisartsen in de regio en kunnen dit in overleg snel regelen. In deze fase krijg je van ons vooral uitleg, rustige bewegingsoefeningen en tips voor slapen en dagelijkse dingen. Hard rekken heeft nu geen zin en maakt de pijn meestal erger.

In de stijve fase: rustig oprekken en opbouwen. Zodra de pijn afneemt, gaan we aan het werk met de beweeglijkheid. Oefeningen die je zelf thuis doet, aangevuld met behandeling in de praktijk. Ook de spieren rondom de schouder trainen we mee, zodat de schouder sterker wordt naarmate hij losser wordt.

Waarom de rug en nek meedoen. De schouder werkt nauw samen met de wervelkolom. Als je schouder vastzit, gaat je rug en nek meebewegen om dat op te vangen. Onze manueel therapeuten, die deel uitmaken van het schouderteam, nemen dit altijd mee in de behandeling.

Als het niet opschiet. Bij een kleine groep blijft de schouder lang vastzitten, ondanks injectie en oefentherapie. Dan zijn er mogelijkheden in het ziekenhuis, zoals het oprekken van het kapsel met vloeistof of een ingreep onder narcose. Wij hebben korte lijnen met de afdeling orthopedie van het MCL in Leeuwarden en Nij Smellinghe in Drachten. Onderzoek laat zien dat een operatie op de lange termijn meestal niet beter werkt dan een injectie met goede oefentherapie. Daarom is dat bij ons altijd de eerste route.

Hoe pakken we het aan bij BoddeBouman in Dokkum?

Je kunt zonder verwijzing bij ons terecht. Bel, app of vraag een vrijblijvende screening aan: onze frontoffice belt je terug en plant je in bij een fysiotherapeut van het schouderteam. In de eerste afspraak onderzoeken we de schouder, maken we zo nodig een echo en bespreken we wat er aan de hand is en wat je kunt verwachten. Je gaat naar huis met een plan en met oefeningen die passen bij hoe je schouder er nu voor staat.

Ons schouderteam is aangesloten bij het Schoudernetwerk Friesland. Dat betekent dat we werken volgens de nieuwste inzichten en regelmatig overleggen met andere schouderspecialisten in de provincie.

Aan het woord: Raymond Mulder, manueel therapeut en lid van het schouderteam

Een frozen shoulder geneest uiteindelijk vanzelf. Met behandeling kunnen we dat herstel ondersteunen en de pijn verminderen. Net zo belangrijk is dat je begrijpt wat er in je schouder gebeurt en wat je zelf kunt doen. Met echografie onderbouwen we de diagnose, en vanuit het Schoudernetwerk werken we bij BoddeBouman met een herstelprotocol op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Bij ons ben je aan het goede adres.

Veelgestelde vragen over frozen shoulder

Hoe lang duurt een frozen shoulder? Zonder behandeling gemiddeld één tot twee jaar, soms langer. Met een injectie op het juiste moment en gerichte oefentherapie verloopt de pijnlijke fase meestal korter en houd je meer beweging over.

Moet ik rusten of juist bewegen? Allebei, afhankelijk van de fase. In de pijnlijke fase: bewegen binnen wat de pijn toelaat, niet forceren. In de stijve fase: dagelijks oefenen om de beweging terug te winnen.

Is een injectie nodig? Niet altijd, maar in de pijnlijke fase is het vaak de snelste manier om de pijn en de slechte nachten aan te pakken. We bespreken dit met je en stemmen af met je huisarts.

Kan een frozen shoulder terugkomen?In dezelfde schouder zelden. Bij een klein deel van de mensen ontstaat het later ook in de andere schouder.

Heb ik een verwijzing nodig?Nee. Je kunt rechtstreeks een afspraak maken. Fysiotherapie wordt vergoed uit de aanvullende verzekering; hoeveel behandelingen hangt af van je polis.
‍
Meer weten over schouderklachten? Lees onze pagina over schouderklachten.

Geschreven door Raymond Mulder, Manueel therapeut bij BoddeBouman Fysiotherapie in Dokkum.
Samen zetten wij onze schouders eronder.